سیلیس یا اکسید سیلیسیم با فرمول شیمیایی SiO2 فراوانترین ترکیب اکسیدی موجود در پوسته زمین است. سیلیس در طبیعت بهصورت آزاد و یا بهصورت ترکیب با سایر اکسیدها وجود دارد.
اکسید سیلیسیم (SiO2) یا سیلیس ترکیبی شیمیایی است که به صورت خالص و یا به صورت ترکیب در کانی های سیلیکاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشکیل می دهند.
نام سیلیس Silicon از واژه لاتین (Silicis) به معنی (flint ) سنگ سخت، سنگ آتش زنه یا سنگ چخماق گرفته شده است. سیلیس به عنوان دومین عنصر فراوان در پوسته زمین با فراوانی 25% می باشد.
سیلیس غیرفلزی است سخت به رنگ بیرنگ تا سفید رنگ و یا خاکستری تیره با نماد Si ، عدد اتمی 14، وزن اتمی 085/28، وزن مخصوص 33/2 گرم بر سانتی متر مکعب، سختی7 در مقیاس موس، رنگه خاکه سفید، فاقد کلیواژ ، نقطه جوش 2355 درجه سانتیگراد درجه سانتی گراد و نقطه ذوب 1410 درجه سانتی گراد.
سیلیس در گروه 14(IVA) جدول تناوبی به عنوان غیرفلز) Metalloids (Nonmetal بوده و در دوره 3 قرار دارد.
سیلیس جزء اصلی ماسه سنگ و ماسه سیلیسی، کوارتز و کوارتزیت، بلور کریستال، تریپلی و نواکولیت، سیلیس مصنوعی و سیلیکون شیمیایی، کانی های رسی، گرانیت، سنگ چماق و دیاتومیت می باشد.
ماده معدنی سیلیس جهت تأمین نیازهای صنعتی کشور می بایست از علوم نظری، علوم مهندسی و تکنولوژیهای مختلف بخصوص تکنولوژی فرآوری بهره گیرد.
آبکاری فلزات (گالوانیزه کردن) Galvanizing
گالوانیزه کردن فرآیندی است که طی آن انواع مختلفی از فراوردههای فولادی را با فلز روی پوشش داده تا مقاومت آنها را در مقابل فرسایش و زنگزدگی افزایش دهد. فلز اصلی که میخواهیم آبکاری شود باید کاملاً تمیز باشد و زنگزدگی نداشته باشد تا پوشش به خوبی روی آن بچسبد و بنابراین تمام فرآوردههای فولادی باید چندین بار مراحلی عموماً شبیه به هم مثل تمیز کردن-آبکشی- خشک کردن و یا عملیات سرد و گرمکردن را قبل از ورود به خزینه آبکاری «گالوانیزه کردن» بگذرانند. گالوانیزه کردن به دو روش زیر انجام میشود:
الف) گالوانیزه کردن به روش حرارتی و غوطهورسازی یعنی غوطه ور ساختن یا فرو بردن محصول فولاد به میان خزینه روی مذاب.
ب) آبکاری سرد به وسیله برق یعنی آبکاری با روی توسط جریان برق از روش حرارتی (ناپیوسته)
برای محصولات ساخته شده از روش نوار پیوسته برای نوارهای فولادی- ورقه یا سیم استفاده میکنند. استفاده از روانسازها (ذوبکنندهها) در گالوانیزه کردن به روش نوار پیوسته تقریباً متروک شده و دیگر مورد استفاده نمیباشد اما این مواد برای تهیه سیمها هنوز به کار میروند.
ادامه مطلب ...دستورالعمل برگزاری المپیادهای مختلف و از جمله المپیاد شیمی برای سال سوم دبیرستان می باشد. به همین دلیل شما باید از پایه دروس خود را به خوبی مطالعه کرده باشید. بخصوص کتاب دوم دبیرستان نیز بسیار مهم می باشد و بهتر است مباحث مرتبط با کتاب دوم را به طور مفصل از کتب دیگر که در زیر به برخی از آنها اشاره شده است را بیشتر مطالعه کنید.
قابل ذکر است که:
برای شرکت در المپیاد شیمی مهترین اصل تسلط شما بر مطالب کتاب درسی است . پس از حصول این امر نوبت به کتب کمک آموزشی میرسد ، که منابع زیر توصیه میگردد : 1- کتابهای کار شیمی ، انتشارات فاطمی : تمامی تمرینهای این کتابها و مطالب آن بصورت کامل حل و مطالعه شود . 2- پس از تسلط کامل بر کتب ذکر شده در شماره 1 ، مطالعه کتاب شیمی پایه ، ترجمه فروغ فرجود ، انتشارات فاطمی 3- المپیاد شیمی ، انتشارات قلمچی 4- کتاب المپیاد شیمی 1986 تا 1996 ، نوشته منصور عابدینی و حسین آقایی ، انتشارات فاطمی . در پایان ذکر این نکته ضروری است که در المپیاد شیمی علاوه بر مطالب تئوری ، تسلط بر مطالب آزمایشگاهی نیز مهم است ، منتهی در مرحله کشوری سعی کنید تسلط کافی بر کتب گفته شده در بالا بدست آورید .
فرآیند احیا (کاهش)فرایندی است که در آن یک جسم (احیا کننده) الکترون از دست میدهد و عدد اکسایش یک اتم کاهش مییابد.
مثالی از واکنشهای اکسایش و کاهش
بر این اساس ، واکنش زیر یک واکنش اکسایش و کاهش میباشد. چون عدد اکسایش اتم S از صفر به +4 افزایش پیدا میکند و میگوییم گوگرد اکسید شده است و عدد اکسایش اتم O از صفر به -2 کاهش پیدا کرده است و میگوییم اکسیژن کاهیده شده است:
S + O2 → SO2
که در آن ، در طرف اول عدد اکسیداسیون هر دو ماده صفر و در طرف دوم ، عدد اکسیداسیون گوگرد در ترکیب +4 و اکسیژن ، -2 است.
قدرت اسیدی و ساختار مولکولی
به منظور بررسی رابطه بین ساختار مولکولی و قدرت اسیدی ، اسیدها را به دو نوع تقسیم میکنیم: هیدریدهای کووالانسی و اکسی اسیدها.
اما دو اسید فوق هر دو اکسی اسید هستند.
اکسی اسیدها
در این ترکیبات ، هیدروژن اسیدی به یک اتم O متصل است و تغییر در اندازه این اتم بسیار ناچیز است. بنابراین عامل کلیدی در قدرت اسیدی این اکسیاسیدها، به الکترونگاتیوی اتم Z مربوط میشود: H-O-Z .